Hvers virði er ferðaþjónusta í mínu sveitarfélagi?
Samtök ferðaþjónustunnar hafa að undanförnu aflað gagna um ferðaþjónustu frá Hagstofu Íslands og birt á vef sínum. Markaðsstofa Suðurlands hefur nýtt þessi gögn við að greina þróun og áhrif ferðaþjónustu á sunnlensk sveitarfélög. Sveitarfélög og framboð á Suðurlandi hafa fengið senda samantekt fyrir sitt sveitarfélag í von um að hún nýtist við stefnumótun og ákvarðanatöku í málefnum sem varða greinina. Áhugasöm geta fundið heildarskjal fyrir allt Suðurland með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan.
Tölfræði ferðaþjónustu á Suðurlandi
Frá 530 þúsund gistinóttum í 2,7 milljónir
Við getum talið hversu margir ferðamenn koma til landsins ár hvert en fjöldi gistinátta er betri mæling þar sem hver ferðamaður er mislengi á landinu, og við fáum betri sýn á dreifingu þeirra um landið. Oft er talað um að eldgosið í Eyjafjallajökli árið 2010 hafi komið Íslandi á ferðamannakortið en það ár gistu ferðamenn tæpar 533 þúsund nætur á Suðurlandi. Stöðugur vöxtur hefur verið í ferðaþjónustunni síðan, en gistinæturnar fóru fyrst yfir tvær milljónir árið 2018. Suðurland var fljótt að rétta úr kútnum eftir heimsfaraldurinn og árið 2024 gistu ferðamenn vel yfir 2,7 milljónir nátta á Suðurlandi.
Hundruð milljóna í tekjur til sveitarfélaga
Sveitarfélög hafa tekjur af ferðaþjónustu í gegn um útsvar íbúa sem og fasteignaskatta af veitinga- og gististöðum. Tekjurnar skila sér því ekki eingöngu til þeirra sveitarfélaga sem búa yfir vinsælum áfangastöðum heldur einnig þeirra sem hafa greitt veginn fyrir atvinnuuppbyggingu í einkennandi greinum ferðaþjónustu. Áætlaðar beinar skatttekjur sunnlenskra sveitarfélaga af ferðaþjónustu námu rúmum fimm milljörðum króna árið 2024. Mestar tekjur af ferðaþjónustu hafa sveitarfélagið Hornafjörður þar sem einnig er hæst hlutfall gistinátta á Suðurlandi, og sveitarfélagið Árborg þar sem mikill fjöldi íbúa starfar við ferðaþjónustu. Þegar ferðaþjónustan skilar hundruðum milljóna í tekjur til sveitarfélaga verður jafnframt brýnt að hluti verðmætanna fari aftur í innviði sem bæta lífsgæði íbúa, upplifun gesta og vernda náttúru landsins.
Fylgjumst með árstíðasveiflunni
Samtök ferðaþjónustunnar hafa greint árstíðasveiflu í ferðaþjónustunni niður á sveitarfélög en það nýtist vel við að greina tækifæri og áskoranir í þróun greinarinnar. Árstíðasveiflan er reiknuð þannig að hlutfall þriggja stærstu mánaða ársins er borið saman við heildar gistináttafjölda. Á Suðurlandi dregur víðast hvar úr árstíðasveiflu milli ára og mælist hún minnst í Mýrdalshreppi, um 33 prósent. Þar starfar yfir helmingur íbúa við einkennandi greinar ferðaþjónustu. Aftur á móti gætir mikillar árstíðasveiflu í Vestmannaeyjum og fer jafnvel versnandi, enda samgöngur þangað verið óáreiðanlegar yfir vetrartímann. Vestmannaeyjar búa yfir miklu aðdráttarafli allan ársins hring og þar eru starfrækt öflug ferðaþjónustufyrirtæki sem munu skapa fleiri heilsársstörf ef dregið er úr árstíðasveiflunni.
Sveitarfélög setji sér stefnu í ferðamálum
Ferðaþjónustan er ekki jaðarstarfsemi heldur ein mesta auðlind Suðurlands. Ferðagögn SAF sýna fram á mikla verðmætasköpun ferðaþjónustunnar í hag sveitarfélaga á Suðurlandi en minna um leið á mikilvægi þess að sveitarfélögin setji sér stefnu í ferðamálum og fylgi henni. Framtíð ferðaþjónustunnar ræðst af því að greinin þróist í takt við samfélagið, efli náttúruvernd og skili ávinningi heim í hérað.
Kynntu þér nánar
Hér að neðan eru hlekkir á gagnlegt efni um þróun ferðaþjónustu sem atvinnu- og útflutningsgrein á Íslandi.
Skoða Tölfræði ferðaþjónustu á Suðurlandi
Skoða Ferðagögn Samtaka ferðaþjónustunnar