Fara í efni

Náttúruperlur

Margar af náttúruperlum Suðurlands eru friðaðar og á forræði Náttúruverndarstofnunar, Vatnajökulsþjóðgarðs eða Þjóðgarðsins á Þingvöllum. Aðrir áfangastaðir eru þjóðlendur, í ríkiseign, á forræði sveitarfélaga eða í einkaeigu. Því getur uppbygging verið flókin og mikilvægt að sameiginleg sátt sé um að hlúa að stöðunum þannig að ágangur á náttúru sé í lágmarki um leið og upplifun og öryggi gesta er tryggt.

Náttúruperlur sem sérstaða Suðurlands

Samkvæmt markaðsgreiningu fyrir áfangastaðinn felst sérstaða Suðurlands meðal annars í fjölbreyttri náttúru og sterkum náttúruseglum sem auðvelt er að nálgast og upplifa. Fjölbreytileiki náttúrusegla ásamt þjónustuframboði gerir gestum kleift að njóta þess besta sem Ísland hefur upp á að bjóða.

Ferðamannastaðir efla byggðir

Náttúra og náttúrutengd afþreying er algengasti hvati ferðamanna til að heimsækja Ísland. Öflugum ferðamannastöðum fylgir eftirspurn eftir gistingu, veitingum, verslun og afþreyingu og þeim getur því fylgt atvinnuuppbygging, íbúafjölgun og auknar tekjur sveitarfélaga. Uppbygging góðra ferðamannastaða getur þannig verið sóknarfæri fyrir sveitarfélög.

Á ferðavef south.is má skoða alla helstu náttúrustaði sem aðgengilegir eru ferðamönnum á Suðurlandi.

Þjóðgarðar og jarðvangar

Þingvellir

Þingvellir

Þingvellir eru einn merkasti sögu- og náttúrustaður Íslands og eru á heimsminjaskrá UNESCO. Þar var Alþingi stofnað um árið 930 og á svæðinu má sjá skýr ummerki um gliðnun jarðskorpunnar á flekaskilum Atlantshafshryggjarins. Einstök jarðfræði, vistkerfi Þingvallavatns og saga þjóðarinnar mynda þar einstaka heild. Þingvellir eru jafnframt friðlýstur helgistaður Íslendinga og einn þriggja lykilstaða Gullna hringsins.

Vatnajökulsþjóðgarður

Vatnajökulsþjóðgarður

Vatnajökulsþjóðgarður er á heimsminjaskrá UNESCO og verndar einstakt landsvæði þar sem samspil elds og íss hefur mótað stórbrotið og fjölbreytt landslag. Þar mætast jöklar, virk eldfjöll, jarðhiti, jökulár og víðerni á einstakan hátt. Innan þjóðgarðsins eru meðal annars Vatnajökull, Skaftafell og Öræfajökull. Svæðið er viðurkennt á heimsvísu vegna jarðfræðilegs mikilvægis og síkviks samspils jökla og eldvirkni.

Katla jarðvangur

Katla jarðvangur

Katla jarðvangur er UNESCO Global Geopark og nær yfir Rangárþing eystra, Mýrdalshrepp og Skaftárhrepp. Sérstaða svæðisins felst í öflugri eldvirkni og samspili eldfjalla og jökla sem hefur mótað landslag, náttúrufar og búsetu í aldanna rás. Þar má finna eldstöðvar, gíga, gossprungur, hraunbreiður, móbergsfjöll, jökla og svarta sanda ásamt fjölmörgum jarðminjum sem hafa mikilvægi á heimsvísu.

Einkennandi áfangastaðir

Þingvellir

Þingvellir

Þingvellir hafa einstaka stöðu þar sem náttúra, jarðfræði og saga mætast. Þjóðgarðurinn er lykilstaður á Gullna hringnum og er iðulega dreginn fram í alþjóðlegum ferðahandbókum. Heimsókn á Þingvelli felur því í sér upplifun á bæði náttúru og menningu landsins.

Reykjadalur

Reykjadalur

Reykjadalur við Hveragerði sker sig úr með því að sameina gönguferð og jarðhitaupplifun. Hann höfðar því sérstaklega til ferðamanna sem vilja virka upplifun fremur en hefðbundið útsýnisstopp. Nálægðin við Höfuðborgarsvæðið, Gullna hringinn og Hringveginn styrkja stöðu Reykjadals sem vinsæls útivistar- og upplifunaráfangastaðar.

Kerið

Kerið

Kerið hefur fest sig í sessi sem vinsæll viðkomustaður á Gullna hringnum. Gígurinn er áberandi í skipulögðum ferðum þótt hann hafi ekki sömu alþjóðlegu ímynd og Gullfoss, Geysir eða Þingvellir. Náttúrufegurð, staðsetning og gott aðgengi gera Kerið að mikilvægum áfangastað á Gullna hringnum.

Geysir

Geysir

Geysissvæðið er eitt þekktasta jarðhitasvæði heims og lykiláfangastaður á Gullna hringnum. Aðdráttarafl staðarins felst sérstaklega í því að upplifa goshveri og virkt jarðhitasvæði í návígi. Geysir hefur sterka alþjóðlega ímynd og er einn þriggja lykilstaða Gullna hringsins.

Gullfoss

Gullfoss

Gullfoss er eitt þekktasta náttúrukennileiti Íslands og lykiláfangastaður á Gullna hringnum. Stórbrotinn fossinn, gott aðgengi og nálægðin við Geysi og Þingvelli gera hann að ómissandi viðkomustað. Mikill sýnileiki í ferðahandbókum og umsögnum ferðamanna styrkir stöðu Gullfoss sem eins frægasta áfangastaðar Suðurlands.

Hjálparfoss

Hjálparfoss

Hjálparfoss er fallegur tvískiptur foss í Þjórsárdal þar sem fossarnir falla saman á milli sérstæðra basaltmyndana. Aðgengilegt og fjölbreytt landslag gerir staðinn að áhugaverðum viðkomustað fyrir ferðamenn á leið um Þjórsárdal. Nálægðin við aðra náttúru- og menningarstaði dalsins styrkir Hjálparfoss sem hluta af fjölbreyttri upplifun svæðisins.

Háifoss

Háifoss

Háifoss er einn tilkomumesti foss Suðurlands og fellur ofan í stórbrotið gljúfur innst í Þjórsárdal. Hæð fossins, hrikalegt landslag og nálægðin við Granna skapa eftirminnilega náttúruupplifun. Staðurinn höfðar sérstaklega til ferðamanna sem vilja komast út fyrir fjölförnustu ferðaleiðir og upplifa stórbrotið landslag á hálendisjaðrinum.

Landmannalaugar

Landmannalaugar

Landmannalaugar eru einn þekktasti hálendisáfangastaður Suðurlands og höfða sérstaklega til göngu- og ævintýraferðamanna. Litríkt landslag og fjölbreyttar gönguleiðir skapa upplifun sem er frábrugðin hefðbundnum viðkomustöðum við þjóðveginn. Sterk staða í göngu- og hálendisferðum gerir Landmannalaugar að einum helsta upplifunaráfangastað landshlutans.

Vestmannaeyjar

Vestmannaeyjar

Vestmannaeyjar skera sig frá mörgum öðrum lykilstöðum Suðurlands þar sem þær eru heildstæður áfangastaður í byggð fremur en stakt kennileiti. Eyjarnar bjóða upp á fjölbreytta náttúru og landslag sem geta staðið undir dagsferð eða lengri dvöl. Þessi fjölbreytni, ásamt góðu þjónustuframboði gerir Vestmannaeyjar að sterkum og sjálfstæðum áfangastað innan Suðurlands.

Seljalandsfoss og Gljúfrabúi

Seljalandsfoss og Gljúfrabúi

Seljalandsfoss og Gljúfrabúi eru eitt þekktasta kennileiti Suðurstrandarinnar og fastur viðkomustaður ferðamanna um Suðurland. Nálægð fossanna við hvern annan, eftirminnileg upplifun og gott aðgengi frá þjóðveginum styðja við sterkt aðdráttarafl áfangastaðarins. Mikill sýnileiki í alþjóðlegu kynningarefni gerir Seljalandsfoss að einum helsta toppáfangastað Suðurlands.

Þórsmörk

Þórsmörk

Þórsmörk er einn þekktasti göngu- og útivistaráfangastaður Suðurlands. Svæðið höfðar einkum til ferðamanna sem vilja verja lengri tíma í náttúrunni og upplifa hana í gegnum gönguferðir, á fjallahjólum eða vélknúnum ökutækjum. Sterk tenging við þekktar gönguleiðir gerir Þórsmörk að leiðandi áfangastað fyrir virka náttúruferðamennsku.

Sólheimajökull

Sólheimajökull

Sólheimajökull er lykiláfangastaður fyrir ferðamenn sem vilja virka náttúruupplifun. Þar er ekki aðeins hægt að skoða jökullandslag heldur eru jöklagöngur mikilvægur hluti af ferðaupplifuninni. Fjölbreytt framboð skipulagðra ferða styrkir stöðu Sólheimajökuls sem eins helsta ævintýra- og upplifunaráfangastaðar Suðurstrandarinnar.

Skógafoss

Skógafoss

Skógafoss er eitt þekktasta kennileiti Suðurstrandarinnar og einn þeirra staða sem ferðamenn tengja sterkt við íslenska náttúru. Fossinn er mikið ljósmyndaður og er áberandi í ferðahandbókum og ferðapökkum. Stórbrotin ásýnd og nálægð við Hringveginn gera Skógafoss að lykiláfangastað á Suðurlandi.

Dyrhólaey

Dyrhólaey

Dyrhólaey er einn helsti fuglaskoðunar- og útsýnisstaður Suðurstrandarinnar. Stórbrotið strandlandslag og víðáttumikið útsýni skapa sterkt aðdráttarafl. Staðurinn er gjarnan heimsóttur samhliða Reynisfjöru og Vík og sú nálægð styrkir stöðu Dyrhólaeyjar sem mikilvægs viðkomustaðar ferðamanna.

Reynisfjara

Reynisfjara

Reynisfjara er ein þekktasta fjara Íslands. Svartur sandurinn, Reynisdrangar og stuðlaberg skapa sterka ásýnd sem hefur orðið hluti af ímynd Íslands erlendis. Reynisfjara er fastur viðkomustaður í ferðum um Suðurströndina og einn af mest heimsóttu áfangastöðum landsins.

Fjaðrárgljúfur

Fjaðrárgljúfur

Fjaðrárgljúfur hefur notið aukinna vinsælda á meðal ferðamanna síðastliðinn áratug. Stórbrotið gljúfrið höfðar sérstaklega til ferðamanna sem sækjast eftir mikilfenglegu landslagi og ljósmyndun. Staðsetning þess og gott aðgengi gera Fjaðrárgljúfur jafnframt að tilvöldum viðkomustað á ferðalagi um Suðurströndina.

Skaftafell

Skaftafell

Skaftafell er lykiláfangastaður fyrir ferðamenn sem vilja upplifa jökla, gönguleiðir og stórbrotið landslag. Svæðið býður bæði upp á náttúruskoðun og virkari upplifanir, svo sem jöklagöngur. Gott aðgengi, góð aðstaða og einstakt umhverfi gera Skaftafell að einum helsta náttúruupplifunarstað Suðurlands.

Jökulsárlón

Jökulsárlón

Jökulsárlón er einn sterkasti náttúruáfangastaður Suðurlands. Ísjakarnir, lónið og nálægðin við Vatnajökul skapa einstaka upplifun sem fær mikla athygli og framúrskarandi umsagnir ferðamanna. Aðdráttarafl staðarins er nógu öflugt til að toga fólk lengra inn á landshlutann þrátt fyrir fjarlægð frá Höfuðborginni.

Breiðamerkursandur

Breiðamerkursandur

Breiðamerkursandur er orðinn eitt þekktasta ljósmynda- og náttúrukennileiti Suðurlands. Jökulís á svörtum sandinum skapar einstaka upplifun. Staðurinn er iðulega heimsóttur samhliða ferð að Jökulsárlóni og saman mynda þeir eitt sterkasta aðdráttarafl Suðurlands.

Vestrahorn

Vestrahorn

Vestrahorn er eitt þekktasta ljósmynda- og náttúrukennileiti Austur-Skaftafellssýslu. Brött fjöllin, svartar sandfjörur og fjölbreytt sjónarhorn skapa stórbrotið landslag sem höfðar sérstaklega til ljósmyndara og náttúruunnenda. Sterk ásýnd staðarins og nálægð við Höfn og Hringveginn gera Vestrahorn að mikilvægum áfangastað á austanverðu Suðurlandi.

Friðlýst svæði á Suðurlandi

Herdísarvík

Herdísarvík er friðlýst til að vernda fjölbreytt náttúrufar, landslag og menningarminjar svæðisins.

Árnahellir í Leitahrauni

Árnahellir er friðlýstur til að vernda hellinn og einstæðar jarðmyndanir hans, sem eru taldar merkar á heimsvísu.

Þingvellir

Þingvellir eru friðlýstir vegna einstakrar náttúru, jarðfræði, landslags og ómetanlegs menningar- og sögulegs gildis svæðisins.

Kerlingarfjöll

Kerlingarfjöll eru friðlýst til að vernda jarðminjar, landslag, óbyggðir og sérstæða ásýnd svæðisins.

Geysissvæðið

Geysissvæðið er friðlýst til að vernda einstakt jarðhitasvæði og þau jarðhitafyrirbæri sem þar finnast.

Gullfoss

Gullfoss er friðlýstur til að vernda fossinn og gljúfur Hvítár ásamt sérstæðu landslagi svæðisins.

Landslagsverndarsvæði Þjórsárdal

Svæðið er friðlýst til að vernda sérstæðar jarðmyndanir, landslag og líffræðilega fjölbreytni Þjórsárdals.

Viðey í Þjórsá

Viðey er friðlýst til að vernda náttúrulegan, lítt snortinn og gróskumikinn birkiskóg ásamt lífríki og erfðafjölbreytileika hans.

Þjórsárver

Þjórsárver eru friðlýst vegna sérstæðs hálendisvotlendis, gróðurs og mikils mikilvægis svæðisins fyrir fuglalíf.

Friðland að Fjallabaki

Friðland að Fjallabaki er friðlýst til að vernda sérstæðar jarðminjar, landslag, lífríki og ósnortin víðerni svæðisins.

Surtsey

Surtsey er friðlýst til að varðveita eyjuna sem einstakt rannsóknarsvæði þar sem hægt er að fylgjast með þróun lífríkis á nýju landi.

Oddaflóð

Oddaflóð er friðlýst vegna votlendis og mikils fuglalífs, enda er svæðið mikilvægt búsvæði fugla.

Pollengi og Tunguey

Pollengi og Tunguey eru friðlýst til að vernda votlendi og fuglalíf svæðisins.

Skógafoss

Skógafoss er friðlýstur til að vernda fossinn og nánasta umhverfi hans sem sérstætt náttúrufyrirbæri og landslagsheild.

Dyrhólaey

Dyrhólaey er friðlýst vegna sérstæðs landslags og náttúrufars, en verndargildi svæðisins felst einkum í ríkulegu fuglalífi.

Álftaversgígar

Álftaversgígar eru friðlýstir til að vernda sérstæðar gervigígamyndanir og landslag sem myndaðist við samspil hrauns og vatns.

Fjaðrárgljúfur

Fjaðrárgljúfur er friðlýst til að vernda sérstætt gljúfrið, landslag þess og viðkvæmt náttúrufar svæðisins.

Kirkjugólf

Kirkjugólf er friðlýst til að vernda sérstæða náttúrulega stuðlabergsmyndun sem líkist manngerðu steingólfi.

Dverghamrar

Dverghamrar eru friðlýstir vegna sérstæðra og formfagurra stuðlabergsmyndana og náttúrufars svæðisins.

Ingólfshöfði

Ingólfshöfði er friðlýstur til að varðveita náttúrulegt ástand svæðisins, sérstaklega fuglalíf, auk menningarminja og fjölbreytileika landslags.

Vatnajökulsþjóðgarður

Vatnajökulsþjóðgarður verndar einstaka náttúru, landslag og jarðmyndanir sem mótast af samspili jökla, eldvirkni, vatns og rofs.

Salthöfði og Salthöfðamýrar

Salthöfði og Salthöfðamýrar eru friðlýst svæði með sérstæðum jarðmyndunum og votlendi.

Jörundur í Lambahrauni

Hellirinn Jörundur er friðaður vegna dropsteina sem finnast í hellinum.

Ósland

Ósland er friðlýst til að tryggja svæði til útivistar og útikennslu og vernda sérstakar jarðmyndanir og fjölbreytt fuglalíf.

Díma í Lóni

Díma er friðlýst sem sérstök klapparhæð á aurum Jökulsár í Lóni, með fjölbreyttum gróðri og ummerkjum um rof árinnar.

Lónsöræfi

Lónsöræfi eru friðlýst vegna sérstæðrar og fjölbreyttrar náttúru Stafafellsfjalla, þar á meðal litríkra jarðmyndana, dala og öræfalandslags.

Nánari upplýsingar á vef Náttúruverndarstofnunar:  Friðlýstu svæðin - Suðurland