Leita
Finnur þú það ekki? Prófaðu leitina :)

STOKKSEYRI / Árborg

Um Stokkseyri: http://stokkseyri.is/web/sagan.php?expand=1

Com_278_1___Selected.jpg
STOKKSEYRI / Árborg
GPS punktar N63° 50' 4.975" W21° 3' 18.107"
Póstnúmer

825

Fólksfjöldi

468

STOKKSEYRI / Árborg - ferðaupplýsingar

Úr gagnagrunni Ferðamálastofu Íslands

Aðrir

Veiðisafnið
Söfn
  • Eyrarbraut 49
  • 825 Stokkseyri
  • 483-1558, 896-6131
Aurora Experience
Ferðaskrifstofur
  • Hafnargata 9
  • 825 Stokkseyri
  • 842-5610, 895-0020
Rjómabúið á Baugstöðum
Söfn
  • Baugsstaðir
  • 825 Stokkseyri
  • 483-1082
Álfa, trölla og Norðurljósasafnið
Vetrar afþreying
  • Hafnargata 9
  • 825 Stokkseyri
  • 895-0020, 483-1202
Draugasetrið
Sýningar
  • Hafnargata 9
  • 825 Stokkseyri
  • 895-0020

Aðrir

Art Hostel
Gistiheimili
  • Hafnargata 9
  • 825 Stokkseyri
  • 854-4510, 894-2910
Strandgata 8B
Íbúðir
  • Strandgata 8B
  • 825 Stokkseyri
  • 551-4181, 660-2050
Tjaldsvæðið á Stokkseyri
Tjaldsvæði
  • Sólvellir
  • 825 Stokkseyri
  • 896-2144
Guesthouse Heba
Heimagisting
  • Íragerði 12
  • 825 Stokkseyri
  • 565-0354
Vonarland
Sumarhús
  • Vonarland
  • 825 Stokkseyri
Ocean beach apartments
Íbúðir
  • Kumbaravogur
  • 825 Stokkseyri

Aðrir

Shellskálinn
Kaffihús
  • Hásteinsvegur 2
  • 825 Stokkseyri
  • 483-1485
Saga og menning
Stokkseyrarkirkja

Kirkja hefur verið á Stokkseyri frá fornöld og átti meginhluti hreppsins kirkjusókn þangað. Stokkseyrarkirkja var Maríukirkja í kalþólskum sið og er hún fyrst nefnd í heimildum í kirknatali Páls biskups Jónssonar um 1200. Kirkjan var bændakirkja til ársins 1886 er söfnuðurinn tók við henna.

Nokkur gamla og merka gripi á kirkjan og má þar til nefna kirkjuklukku sem er steypt 1762 og er talin gjöf til kirkjunnar frá Brynjólfi Sigurðssyni, sýslumanni í Hjálmholti en hann var eigandi kirkjunnar á þessum tíma. Endurbyggði hann kirkjuna 1752 og var það fysta timburkirkjan sem byggð var á Stokkseyri

Kirkja sú er nú stendur er fimmta timburkirkjan sem byggð hefur verið. Hún er frá árinu 1886, timburkirkja járnklædd 20x12 álnir að stærð og kórinn 6x6 álnir. Yfirsmiður var Jón Þórhallsson trésmiður á Eyrarbakka, en tveir nemendur hans, Jón Gestsson í Villingaholti og Símon Jónsson á Selfossi leystu þar af hendi prófsmíði sína.

Margháttaður viðgerðir hefur Stokkseyrarkirkja hlotið síðan. Upphaflega var hún klædd timbre en fyrir og eftir aldamótin 1900 var hún öll járnklædd. Árið 1910 var settur í kirkjuna stór ofn en árið 1953 rafmagnshitun. Árið 1918 var kirkjan raflýst og hún máluð að innan. Síðan tækilega viðgerð á kirkjunni var gerð árið 1963 og var þá einnig keypt í krikjuna pípuorgel sem tekið var í notkun við hátíðlega athöfn í kirkjunni er viðgerð hennar var lokið, 24, mái 1964. Þak kikjunnar var endurnýjað 1981 og 1990 var kirkjunni breytt innandyra, m.a. sett parket á gólfið. Viðgerðir eru fyrirhugaðar enda langt um liðið frá síðustu stórviðger.

Sérstök þjóðtrú var bundin við kirkjuna í sambandi við sjósóknina á Stokkseyri. Það var gömul trú að skip mundi ekki farast á réttu sundi ef rekatré væri í sundmerkinu og kirkjan stæði opin. Var því lengi fram eftir 20. Öld siður að opna kirkjuna þegar bátar voru á sjó í misjöfnu veðri.

Prestar voru heimilisfastir á Stokkseyri í kaþolskri tíð en frá því seint á 15. Öld og fram til 1856 var Stokkseyri þjónað af Gaulverjabæjarprestum. Stokkseyrarprestakall var fyrst veitt 1856 Magnúsi Eiríkssyni Guðfræðingi í Kaupmannahöfn en hann kom ekki til brauðsins. Næsti prestur, Björn Jónsson frá Torfastöðum, sat á Éyrarbakka en síðan sáu þrír Stokkseyrarprestar á Ásgautsstöðum, Páll Mathiesen, Gísli Thorearensen og Jón Björnsson. Hann flutti prest6setrið árið 1884 að Stóra - Hrauni og síðar til Eyrarbakka. Þar hafa Stokkseyrarprestar jafnan setið síðan. Sóknarprestar hafa verið Ólafur Helgason, Gísli Skúlason, Árelíus Níelsson, Magnús Guðjónsson og Valgeir Ástráðsson, auk afleysingapresta. Núverandi sóknarpretur er sr. Úlfar Guðmundsson.

Fyrsta orgelið sem kom í Stokkseyrarkirkju var keypt fyrir samskotafé árið 1876 og kostaði það 400 krónur. Organistar við Stokkseyrarkirkju hafa allir verið af frægri tónlistarætt en fyrstur þeirra var Bjarni Pálsson í Götu sem lærði á orgel hjá ungfrú Sylvíu Thorgrímsen í Húsinu á Eyrarbakka. Bjarni gerðist svo hinn ötulasti brautryðjandi um söngmennt og orgelkennslu í héraðinu. Hann kenndi mörgum að leika á orgel og voru sumir nemendur hans langt að komnir. Við fráfall Bjarna árið 1887 tók Jón Pálsson bróðir hans við. Hann varð síðar bankagjaldkeri í Reykjavík. Bróðir hans, Ísólfur Pálsson tónskáld tók þá við en er hann fór til Reykjavíkur tók fjórði bróðirinn Gísli Pálsson í Hoftúni. Í þrjú ár var Margrét Gísladóttir dóttir hans organist. Síðustu áratugi hefur Pálmar Þ. Eyjólfsson tón skáld í Skipagerði verið organist Stokkseyrarkirkju en hann hefur nylega látið af því starfi. í starfi.

Sérstök þjóðtrú var bundin við kirkjuna í sambandi við sjósóknina á Stokkseyri. Það var gömul trú að skip mundi ekki farast á réttu sundi ef rekatré væri í sundmerkinu og kirkjan stæði opin. Var því lengi fram eftir 20. Öld siður að opna kirkjuna þegar bátar voru á sjó í misjöfnu veðri.

Nýtt orgel var tekið til notkunnar í Stokkseyrarkirkju árið 2003 sem var smíðað af Björgvinni Tómassyni.

Saga og menning
Rjómabúið á Baugsstöðum

Þegar ekið er niður Villingaholtsveg (305) af Þjóðvegi 1 er farið yfir brú á Volalæk. Þessi Lækurinn á upptök sín skammt austan við Bitru, sunnan þjóðvegar 1. Rennur hann síðan til vesturs og nefnist Volalækur þegar hann nálgast Vola. Vestan við Hróarsholts heitir hann Hróarsholtslækur og allt suður að Hólavatni í Gaulverjabæjarhreppi. Afrennsli þess vatns nefnist Baugsstaðasíki.

Haustið 1903 stofnuðu bændur í Hraungerðis- og Villingaholtshrepp með sér samtök um rjómabú til smjörgerðar. Rjómabúið eða rjómaskálin eins og það var nefnt í þá daga, var reistur við Hróarsholtslæk, í landi jarðarinnar Vola, skammt vestan gömlu brúarinnar. Lækurinn var stíflaður með miklum trjám og timburflekum til að hækka vatnsborðið. Þetta rjómabú var starfrækt frá 1905 til 1929. Annað rjómabú var stofnað árið 1904 af 48 bændum úr Stokkseyrarhreppi og nágrannahreppum hjá Baugsstöðum skammt frá Stokkseyri, og starfaði það til 1952, lengst allra rjómabúa á Íslandi. Árið 1971 var stofnað varðveislufélag um rjómabúið á Baugsstöðum. Frá 1975 hefur rjómabúið á Baugsstöðum verið opið almenningi sem safn. Tæki þess eru upprunaleg og eru þau gangsett fyrir gesti.

Saga og menning
Þuríðarbúð

Þuríðarbúð var reist af Stokkseyringafélaginu í Reykjavík árið 1949 til minningar um Þuríði Einarsdóttur formann og horfna starfshætti.
Þuríður Einarsdóttir formaður var fædd árið 1777, dáin 1863. Hún fór í sinn fyrsta róður ellefu ára gömul á bát föður síns en 17 ára varð hún háseti upp á fullan hlut hjá bróður sínum. Síðan stundaði hún sjósókn í rúma hálfa öld eða til 1843 en þá hætti hún sjómennsku sökum heilsubrests. Mestan þann tíma var hún formaður á bátum. Þótti hún góður formaður, útsjónarsöm, varkár en samt áræðin og vinsæl meðal háseta. Einstakt þótti að kona væri formaður á bát. Hún klæddist karlmannsfötum að jafnaði vegna sjómennskunnar en til þess þurfti leyfi sýslumanns.
Á Stokkseyri skiptu sjóbúðir eins og Þuríðarbúð tugum á seinni hluta 19. aldar. Þær voru hlaðnar úr torfi og grjóti. Bálkar voru meðfram veggjum og í þeim sváfu tveir og tveir saman og voru þeir kallaðir lagsmenn. Sjóbúðirnar voru allt í senn; svefnskáli, matstofa og dagstofa vermanna.
Þuríðarbúð var endurhlaðin árið 2001 undir stjórn Guðjóns Kristinssonar hleðslumeistara.

Þuríðarbúð var endurhlaðin árið 2001 undir stjórn Guðjóns Kristinssonar hleðslumeistara.

Suðurland

Þéttbýliskjarnar

Á Suðurlandi eru allmargir þéttbýlisstaðir, hver með sínu sniði og sjarma og allir bjóða upp á einhverskonar afþreyingu. Selfoss er þeirra stærstur og þar má finna ýmsar verslanir, þjónustu og marga veitinga- og skyndibitastaði. Flestir bæir eru í alfaraleið og því bæði hentugt og skemmtilegt að eiga þar viðdvöl.

Skoða meira

Map Höfn Kirkjubæjarklaustur Vík Vestmannaeyjar Hvolsvöllur Flúðir Laugarvatn Reykholt Laugarás Borg Brautarholt Hveragerði Árnes Selfoss Hella Stokkseyri Eyrarbakki Þykkvibær Þórlákshöfn